ทำไมรหัสผ่านตู้เซฟบางแบบรีเซ็ตไม่ได้
แอปตู้เซฟมีสองแบบ และเมื่อลืมรหัสจะเจอผลต่างกันมาก แบบแรก รหัสผ่านเป็นแค่ประตู ไฟล์วางอยู่ในพื้นที่ของแอป แอปเทียบสิ่งที่คุณพิมพ์กับค่าที่เก็บไว้ ผู้พัฒนาหรือระบบบัญชีจึงรีเซ็ตประตูนั้นได้ มักผ่านอีเมล สะดวกดี แต่แปลว่ามีคนอื่นนอกจากคุณที่มีทางเข้า แบบที่สอง รหัสผ่านสร้างกุญแจ แอปสร้างกุญแจเข้ารหัสจากรหัสผ่านของคุณและไม่เก็บสำเนาไว้ จึงไม่มีใครรีเซ็ตอะไรได้ เพราะไม่มีอะไรให้รีเซ็ต ถ้าลืมรหัสในแบบนี้ ไฟล์จะถูกล็อกอยู่อย่างนั้น
ไม่มีแบบไหนผิด แต่คุณควรรู้ว่าของคุณเป็นแบบไหน ค้นหน้าช่วยเหลือของแอป หน้าแนะนำตอนเริ่มใช้ หรือหน้า App Store หาคำที่พูดถึงการกู้คืน แอปที่บอกว่ารีเซ็ตรหัสผ่านให้ได้คือแบบประตู ส่วนแอปที่เตือนให้จดรหัสผ่านไว้คือแบบกุญแจ
การควบคุมการเข้าถึงกับการเข้ารหัส
ความต่างนี้อธิบายทุกอย่างที่ตามมา การควบคุมการเข้าถึงคือหน้าจอขอรหัส ส่วนไฟล์ที่อยู่ข้างหลังเป็นไฟล์ธรรมดา ใครมีทางผ่านหน้าจอนั้นได้ รวมถึงขั้นตอนรีเซ็ตของผู้พัฒนา ก็ได้ทุกอย่าง การเข้ารหัสคือรหัส (หรือสิ่งที่สร้างจากรหัส) เป็นกุญแจ ไม่มีกุญแจก็ไม่มีทางผ่าน ตู้เซฟอาจใช้ทั้งสองอย่างรวมกัน ดูได้จากวิธีกู้คืน แอปที่ส่งลิงก์รีเซ็ตทางอีเมลได้มีการควบคุมการเข้าถึง ส่วนแอปที่ให้คุณบันทึกวลีกู้คืนมีการเข้ารหัส
ชั่วโมงแรกควรทำอะไร
- อย่าลบแอป อย่ารีเซ็ตโทรศัพท์ และอย่าเดารหัสมั่ว ๆ บางแอปล็อกหรือลบข้อมูลเมื่อใส่ผิดหลายครั้ง และการลบแอปอาจลบไฟล์ของคุณไปด้วย
- หารหัสผ่านที่บันทึกไว้ เปิดรหัสผ่านบน iPhone หรือไปที่ การตั้งค่า > รหัสผ่าน แล้วค้นชื่อแอป ระบบกรอกอัตโนมัติอาจเก็บไว้ ลองดูในโปรแกรมจัดการรหัสผ่าน โน้ต และเซสชันเบราว์เซอร์ล่าสุดด้วย
- ลอง Face ID หรือ Touch ID ถ้าคุณเปิดใช้ในแอป อาจยังเปิดได้อยู่ Apple ระบุว่า Face ID ให้สแกนไม่ตรงได้เพียงห้าครั้งก่อนต้องใส่รหัสผ่านเครื่อง และแอปอาจทำงานแบบเดียวกัน
- หาคำใบ้หรือตัวเลือกกู้คืน บนหน้าจอล็อก เช่น คำใบ้ การรีเซ็ตทางอีเมล หรือรหัสกู้คืนที่แสดงให้คุณเห็นตอนตั้งค่า
- จดทุกรหัสที่นึกออก ก่อนลองสักอัน นึกถึงรหัสผ่านเครื่อง รหัสเก่า ชื่อสัตว์เลี้ยงกับปี และแพตเทิร์นที่ใช้ซ้ำ ลองไม่กี่ครั้งอย่างใจเย็น และหยุดถ้าแอปเตือนเรื่องจำนวนครั้ง
ตัวเลือกกู้คืนสำหรับตู้เซฟแต่ละแบบ
| ถ้าแอป... | ลองสิ่งนี้ |
|---|---|
| มีการรีเซ็ตทางอีเมลหรือบัญชี | ใช้ลิงก์รีเซ็ต ตรวจโฟลเดอร์สแปมและอีเมลเก่า |
| แสดงรหัสหรือวลีกู้คืนให้คุณตอนตั้งค่า | ค้นในโน้ต รูปภาพ โปรแกรมจัดการรหัสผ่าน และกระดาษที่พิมพ์ไว้ |
| ซิงค์ไปยังบัญชีคลาวด์ที่คุณล็อกอินอยู่ | ลงชื่อเข้าใช้บนอุปกรณ์อื่นเพื่อดูว่าไฟล์อยู่บนเซิร์ฟเวอร์หรือไม่ |
| เก็บทุกอย่างไว้ในโทรศัพท์ และรีเซ็ตไม่ได้ | กู้คืนจากข้อมูลสำรองที่ทำก่อนเปลี่ยนรหัสผ่าน หากข้อมูลของแอปอยู่ในนั้น |
| ไม่ได้บอกชัดเจนทั้งสองทาง | ส่งอีเมลถึงผู้พัฒนาพร้อมเวอร์ชันของแอป แล้วถามว่ามีการรีเซ็ตหรือไม่ |
Apple ระบุว่าข้อมูลสำรองบน iCloud รวมข้อมูลของแอปที่ดาวน์โหลดไว้ ข้อมูลสำรองที่ทำก่อนคุณเปลี่ยนรหัสผ่านจึงอาจมีตู้เซฟอยู่ด้วย การกู้คืนจะแทนที่สิ่งที่อยู่ในโทรศัพท์ ดังนั้นส่งออกของใหม่ก่อน หรือใช้เครื่องสำรอง ข้อมูลของแอปใดถูกรวมไว้หรือไม่ ขึ้นอยู่กับผู้พัฒนาแอปนั้น แอปตู้เซฟกับการสำรองข้อมูลบน iCloud อธิบายวิธีตรวจสอบ
ตัวเลือกกู้คืนตามชนิดของแอป
ตู้เซฟที่ผูกกับบัญชี
แอปที่ให้สมัครด้วยอีเมลมักกู้คืนโดยส่งลิงก์หรือรหัสรีเซ็ตไปที่อีเมลนั้น ลองรีเซ็ตจากหน้าจอล็อก ตรวจโฟลเดอร์สแปมและอีเมลเก่าทุกอันที่เคยใช้ และจำไว้ว่าการรีเซ็ตที่คืนสิทธิ์เข้าถึงโดยไม่ต้องใช้รหัสผ่านของคุณ แปลว่าผู้พัฒนามีทางเข้า ถ้าแอปเก็บสำเนาบนคลาวด์ด้วย การลงชื่อเข้าใช้บนอุปกรณ์เครื่องที่สองอาจบอกได้ว่าไฟล์อยู่บนเซิร์ฟเวอร์หรือไม่
ตู้เซฟแบบ PIN ในเครื่องที่ไม่มีบัญชี
ตู้เซฟที่เก็บ PIN ไว้ในโทรศัพท์และไม่มีบัญชี อาจมีให้แค่คำใบ้หรือคำถามกันลืม บางตัวเก็บไฟล์แบบไม่เข้ารหัสไว้ในโฟลเดอร์ของแอป แปลว่า PIN เป็นแค่ประตู และข้อมูลสำรองของเครื่องอาจมีไฟล์ที่อ่านได้ ถามผู้พัฒนาว่ามีการรีเซ็ตหรือไม่ และลองกู้คืนข้อมูลสำรองที่ทำก่อนเปลี่ยนรหัส
แอปตู้เซฟแบบเครื่องคิดเลข
หน้าจอเครื่องคิดเลขเป็นแค่ตัวอำพราง กุญแจจริงคือรหัสที่พิมพ์ลงไป การกู้คืนขึ้นอยู่กับสิ่งที่ผู้พัฒนาสร้าง บางแอปมีการกู้คืนทางอีเมลที่ตั้งไว้ตอนเปิดครั้งแรก บางแอปไม่มีอะไรเลย แอปประเภทนี้ต่างกันมาก อ่านแอปตู้เซฟเครื่องคิดเลขทำงานอย่างไรก่อนคาดหวังว่าตัวไหนจะทำงานแบบใด ถ้าคุณตั้งอีเมลกู้คืนไว้ ให้ตรวจที่นั่นก่อน
โปรแกรมจัดการรหัสผ่านและเครื่องมือโฟลเดอร์เข้ารหัส
เครื่องมือที่สร้างรอบรหัสผ่านหลัก รวมถึงโปรแกรมจัดการรหัสผ่านและยูทิลิตีโฟลเดอร์เข้ารหัสอย่าง Cryptomator อยู่ปลายที่เข้มงวดที่สุด ผู้ให้บริการรีเซ็ตรหัสผ่านหลักให้ไม่ได้เพราะไม่เคยถือไว้ บางแห่งให้คีย์กู้คืนหรือชุดฉุกเฉินตอนตั้งค่า จึงควรหาเอกสารที่พิมพ์ไว้หรือไฟล์ที่บันทึกไว้ก่อนอย่างอื่น ถ้าไม่มี ข้อมูลจะถูกล็อกอยู่อย่างนั้น
Veldrin
Veldrin ไม่มีรหัสผ่านให้ลืม คุณเปิดตู้เซฟด้วยแพตเทิร์นที่วาด และวลีกู้คืน 9 คำที่แสดงตอนสร้างตู้เซฟคืนสิทธิ์เข้าถึงเมื่อลืมแพตเทิร์นหรือเมื่อใช้เครื่องใหม่ ไม่มีบัญชี Veldrin ให้รีเซ็ตตู้เซฟ วลีนี้จึงเป็นทางกลับเข้ามาทางเดียว เก็บไว้ในที่ที่คุณเอื้อมถึงและคนอื่นไม่ได้ เช่น ซองปิดผนึกรวมกับเอกสารสำคัญ หรือรายการในโปรแกรมจัดการรหัสผ่าน และลองอ่านย้อนกลับให้ได้สักครั้ง
ทีละขั้น ทำอะไรได้ทันที
ขั้นที่ 1: หาวลีกู้คืนหรือคีย์สำรอง
ค้นในแอปโน้ต โปรแกรมจัดการรหัสผ่าน รูปกระดาษที่คุณอาจถ่ายไว้ ร่างอีเมล ลิ้นชักที่มีการ์ดพิมพ์ และโฟลเดอร์คลาวด์ที่ตั้งชื่อตามแอป หลายคนบันทึกวลีหรือรหัสไว้ตอนตั้งค่าโดยไม่รู้ตัว เพราะแอปให้ยืนยันว่าบันทึกแล้ว
ขั้นที่ 2: ลองแพตเทิร์นและรหัสผ่านที่ใกล้เคียง
จดตัวเลือกก่อน รวมแพตเทิร์นที่คุณวาดที่อื่น แพตเทิร์นทิศทางย้อนกลับ รหัสเก่า และ PIN ที่ใช้กับแอปธนาคาร ลองช้า ๆ หยุดถ้าแอปเตือนเรื่องจำนวนครั้ง และหลีกเลี่ยงการเดารัว ๆ ที่อาจทำให้ข้อมูลถูกลบ
ขั้นที่ 3: หาสำเนาของตู้เซฟ
ตรวจหาข้อมูลสำรองของเครื่องที่ทำก่อนเปลี่ยนรหัส ไฟล์ที่เคยส่งออก และอุปกรณ์เครื่องที่สองที่ตู้เซฟยังเปิดอยู่ ถ้าเครื่องที่สองยังเปิดได้ ส่งออกจากเครื่องนั้นเดี๋ยวนี้ ก่อนทำอย่างอื่น และอย่าออกจากระบบ
ขั้นที่ 4: ถามผู้พัฒนา
ส่งชื่อแอป เวอร์ชัน และสิ่งที่คุณต้องการ แล้วถามว่ามีการรีเซ็ตหรือทางกู้คืนสำหรับวิธีที่แอปป้องกันไฟล์หรือไม่ คำตอบว่าไม่มีก็ยังเป็นข้อมูลที่มีประโยชน์ ส่วนคำตอบที่สัญญาว่ากู้คืนได้โดยคิดเงิน ควรสงสัยไว้ก่อน ด้วยเหตุผลข้างต้น
ขั้นที่ 5: ตัดสินใจว่าจะลองต่อหรือไม่
ถ้าแอปเป็นแบบกุญแจและหาวลีไม่พบ ไม่มีใครกู้ไฟล์ได้ ดังนั้นเลิกเสียแรงกับการพยายามถอดรหัส และสร้างนิสัยที่ดีกว่าสำหรับตู้เซฟใบต่อไป
ระวังใครก็ตามที่เสนอจะแคร็กตู้เซฟให้
เว็บไซต์และบุคคลที่เสนอกู้รหัสผ่านตู้เซฟโดยคิดเงินควรถูกสงสัยไว้ก่อน ถ้าแอปสร้างแบบที่สอง ไม่มีบุคคลภายนอกคนไหนแก้ได้ และบริการที่อ้างว่าทำได้ก็โกหก หรือกำลังจะขอสิ่งที่ไม่ควรได้ อย่าให้คนแปลกหน้ารู้รหัสผ่าน Apple Account หรือรหัสผ่านเครื่องของคุณ และอย่าจ่ายเงินก่อนบริการจะแสดงให้เห็นว่ากู้อะไรได้จริง
รายการตรวจสำหรับเตรียมไว้ก่อนจะต้องใช้
- บันทึกวลีกู้คืนหรือคีย์สำรองไว้สองที่ ที่หนึ่งแบบดิจิทัล อีกที่หนึ่งบนกระดาษ
- เลือกรหัสที่นึกออกเองได้แม้ตอนเครียด ไม่ใช่รหัสที่ซับซ้อนเกินไป
- บอกคนที่ไว้ใจหนึ่งคนว่ากระดาษอยู่ที่ไหน โดยไม่บอกรหัส
- ลองส่งออกไฟล์ตัวอย่างสักไม่กี่ไฟล์หนึ่งครั้ง เพื่อพิสูจน์ว่าทางออกใช้ได้
- ทบทวนการตั้งค่าทุกปี และทุกครั้งที่เปลี่ยนโทรศัพท์
วิธีไม่ให้ลืมรหัสตู้เซฟใบต่อไป
ตัดสินใจตั้งแต่ตอนตั้งค่าว่าต้องการประตูที่กู้คืนได้ หรือกุญแจที่ห้ามทำหาย แล้วจดการตัดสินใจนั้นไว้ในที่ที่ตัวคุณในอนาคตจะเจอ เก็บรหัสผ่านหรือรหัสกู้คืนในโปรแกรมจัดการรหัสผ่าน ไม่ใช่ในโน้ตชื่อ “ตู้เซฟ” ซึ่งเป็นที่แรกที่ใครก็จะหา เก็บไฟล์สำรองที่ส่งออกแล้วของสิ่งที่ทดแทนไม่ได้ไว้เองอีกชุด (การส่งออกจากแอปตู้เซฟ แสดงวิธีทำ) และทดสอบทางกู้คืนหนึ่งครั้งด้วยไฟล์ตัวอย่างตอนที่ยังไม่มีอะไรเสี่ยง เลือกรหัสผ่านที่จำได้ดีกว่ารหัสที่ซับซ้อนแล้วลืม เพราะรหัสซับซ้อนที่ลืมแล้วจะปกป้องรูปของคุณจากคนเพียงคนเดียว คือตัวคุณเอง ถ้าตู้เซฟใบนั้นเลิกใช้ไปนานแล้ว หน้าเกิดอะไรขึ้นเมื่อลบแอปตู้เซฟอาจตรงกับสิ่งที่คุณต้องการมากกว่า
คำถามที่คนมักถาม
ผู้พัฒนารีเซ็ตรหัสผ่านตู้เซฟให้ได้ไหม
ได้เฉพาะเมื่อแอปสร้างให้มีการรีเซ็ต ถ้ารหัสผ่านของคุณใช้สร้างกุญแจเข้ารหัส ผู้พัฒนาก็เปิดไฟล์ให้คุณไม่ได้
ติดตั้งแอปใหม่แล้วรูปจะกลับมาไหม
ไม่กลับมาด้วยตัวมันเอง ไฟล์ที่เก็บในแอปมักอยู่กับข้อมูลของแอป และการลบแอปอาจลบไฟล์ไปด้วย ตรวจข้อมูลสำรองและตัวเลือกกู้คืนของผู้พัฒนาก่อนลบหรือติดตั้งใหม่
รหัสผ่านตู้เซฟคือรหัสผ่าน iPhone เดียวกันหรือไม่
เฉพาะเมื่อแอปตั้งให้ใช้รหัสนั้น ถ้าใช้รหัสผ่านเครื่อง การรีเซ็ตรหัสผ่านอาจกระทบตู้เซฟ ดังนั้นอ่านวิธีใช้ของแอปก่อนเปลี่ยนรหัสใดรหัสหนึ่ง
ถ้าลืมรหัสผ่านจะเสียทุกอย่างไหม
ไม่จำเป็น ตรวจหารหัสผ่านที่บันทึกไว้ รหัสกู้คืน การรีเซ็ตบัญชี และข้อมูลสำรองก่อนคิดว่าแย่ที่สุด และถามผู้พัฒนาว่ามีการรีเซ็ตสำหรับวิธีที่แอปถูกสร้างหรือไม่
ถ้าตู้เซฟมีวลีกู้คืนแต่ทำวลีหายด้วยล่ะ
ก็ไม่มีใครเปิดได้ วลีกู้คืนมีอยู่เพราะไฟล์ถูกล็อกด้วยกุญแจที่ไม่มีใครอื่นถือ ค้นทุกโน้ต อีเมล และรูปเพื่อหาสำเนาของวลี รวมถึงอุปกรณ์เครื่องที่สองที่ยังเปิดตู้เซฟได้ แล้วส่งออกจากเครื่องนั้น
บริการกู้ข้อมูลปลดล็อกตู้เซฟรูปภาพให้ได้ไหม
ไม่ได้ ถ้าตู้เซฟเข้ารหัสด้วยกุญแจจากรหัสของคุณ บริการดึงไฟล์ออกจากโทรศัพท์ได้ แต่ถอดการเข้ารหัสที่ดีไม่ได้ บริการใดที่สัญญาเป็นอย่างอื่นโดยคิดเงิน ให้สงสัยไว้ก่อน
แหล่งอ้างอิง